Cẩm Nang | Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà
05-11-2019

Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà

Bệnh tay chân miệng là bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ nhưng bố mẹ thường không biết làm gì và xử lý ra sao. Bệnh thường sẽ tự khỏi mà không cần điều trị y tế, tuy nhiên, cách chăm sóc trẻ và chế độ ăn uống hàng ngày cũng đóng vai trò quan trọng giúp quá trình hồi phục bệnh nhanh hơn. Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc làm gì khi bị tay chân miệng.

Tay chân miệng là bệnh gì?

Bệnh tay chân miệng là một bệnh truyền nhiễm do Enterovirus gây ra (Enterovirus có nhiều dạng khác nhau như Coxsackievirus, Echovirus,…). Bệnh tay chân miệng ở trẻ nhỏ là do virus Coxsackievirus A16, đây là thể bệnh nhẹ, dễ lây lan và bệnh nhân sẽ phục hồi trong khoảng 7-10 ngày mà không cần điều trị chuyên sâu.

Dấu hiệu của bệnh tay chân miệng

Kể từ khi trẻ tiếp xúc với mầm bệnh, phải mất khoảng 3 – 6 ngày để những triệu chứng đầu tiên xuất hiện. Giai đoạn này được gọi là thời kỳ ủ bệnh.

Trẻ sẽ bắt đầu sốt, đau họng và chảy nước mũi, giống như biểu hiện cảm lạnh thông thường nhưng sau đó sẽ phát ban với các mụn nước nhỏ xuất hiện ở:

  • Trong miệng như bên trong má, nướu, một bên lưỡi, môi trên
  • Ngón tay
  • Lòng bàn tay
  • Lòng bàn chân
  • Mông

Lưu ý, mụn nước có thể xuất hiện ở một, một vài hoặc tất cả các vị trí này trên cơ thể. Ngón tay và ngón chân có thể bị lột da sau 1–2 tuần nhưng điều này không có gì nghiêm trọng.

Các triệu chứng bệnh nặng nhất trong vài ngày đầu nhưng thường sẽ hết hoàn toàn trong vòng một tuần.

Bác sĩ sẽ dựa vào các triệu chứng mà bạn mô tả cũng như nhìn và đánh giá tình trạng vết loét hay nốt phát ban mụn nước để chẩn đoán trẻ có mắc bệnh tay chân miệng hay không. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, bác sĩ có thể yêu cầu lấy mẫu dịch từ cổ họng trẻ để làm các xét nghiệm cần thiết.

Nếu trẻ được chẩn đoán đã mắc bệnh tay chân miệng, hãy thông báo cho trường học hoặc nhà trẻ để có biện pháp cách ly, tránh lây truyền bệnh cho những trẻ khác. Nhà trường có thể cho bé nghỉ một thời gian để đảm bảo virus gây bệnh đã hết trước khi quay lại trường.

Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị tay chân miệng

Hiện nay không có thuốc đặc hiệu điều trị bệnh tay chân miệng, vậy bạn nên làm gì khi trẻ bị tay chân miệng? 4 hướng dẫn dưới đây của Hapacol sẽ giúp bạn chăm sóc trẻ mắc bệnh tay chân miệng:

7 việc cần làm khi trẻ mắc bệnh tay chân miệng

Khi trẻ mắc bệnh tay chân miệng, bạn cần:

  • Cách ly trẻ bị bênh tay chân miệng với các trẻ khác trong nhà.
  • Người lớn khi chăm sóc trẻ nên mang khẩu trang y tế và rửa tay sạch sẽ sau khi tiếp xúc với trẻ bị bênh.
  • Mỗi ngày nên tắm rửa và vệ sinh thân thể cho trẻ bằng xà phòng và nước sạch.
  • Khuyến khích trẻ rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng theo hướng dẫn 6 bước rửa tay của Bộ Y tế
  • Quần áo, tã lót của trẻ nên được ngâm dung dịch sát khuẩn Cloramin B 2% hoặc luộc nước sôi trước khi giặt.
  • Vật dụng cá nhân của trẻ bị chân tay miệng như: đồ chơi,  bình sữa, ly uống nước, chén ăn cơm, muỗng ăn… nên được luộc sôi và sử dụng riêng biệt cho từng trẻ.
  • Phòng nơi trẻ sinh hoạt cần thông thoáng, đủ dưỡng khí nhất là sàn nhà nên được lau chùi sạch sẽ thường xuyên bằng các dung dịch khử khuẩn nhằm tạo điều kiện sạch sẽ và an toàn cho trẻ khi sinh hoạt và chơi đùa.

Các loại thuốc cho trẻ bị tay chân miệng

Chỉ sử dụng các loại thuốc hạ sốt và giảm đau do bác sĩ kê toa (thường sử dụng paracetamol, ibuprofen,…). Nếu trẻ sốt cao cần bổ sung đủ nước cho trẻ để hạ sốt. Bổ sung nước bằng cách cho trẻ uống dung dịch muối đường (ORS) hoặc mua dung dịch ORS đóng gói sẵn như Pedialyte®, Infalyte®, và Naturalyte®.

Vệ sinh miệng thường xuyên bằng các dung dịch sát khuẩn hoặc súc miệng cho trẻ bằng nước muối pha loãng.

Các thương tổn ngoài da của trẻ do phát ban, bỏng nước có thể bôi các dung dịch sát khuẩn để tránh bội nhiễm.

Trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì?

Khi mắc bệnh tay chân miệng, trẻ có thể khó chịu trong người và không thể ăn hay nuốt như bình thường.

Việc nắm rõ thông tin trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì sẽ giúp các mẹ lên thực đơn cho bé hiệu quả, vì vậy trẻ sẽ ăn nhiều hơn.

Trứng

trẻ bị tay chân miệng nên ăn trứng

Khi trẻ mắc bệnh tay chân miệng, các vết loét trong miệng và tình trạng viêm họng khiến trẻ không thể ăn uống được nhiều.

Tuy nhiên, cơ thể vẫn cần năng lượng và chất dinh dưỡng để giúp trẻ mau phục hồi sức khỏe. Một trong những thực phẩm có thể bổ sung nhiều năng lượng cho bé chính là trứng.

Trứng có nhiều protein, sắt, vitamin và khoáng chất. Để giúp trẻ không ngán, bạn có thể chế biến đa dạng với món trứng, chẳng hạn như trứng luộc, trứng ốp-la, trứng bác và trứng hấp.

Súp

trẻ bị tay chân miệng nên ăn súp

Các món súp vừa dễ tiêu hóa vừa dễ nuốt sẽ giúp trẻ ăn được dù đang có vết loét hoặc đau họng. Các món súp cũng cung cấp đủ năng lượng để cho trẻ hoạt động trong ngày.

Đu đủ

trẻ bị tay chân miệng nên ăn đu đủ

Đu đủ là loại trái cây rất phổ biến ở Việt Nam, bạn có thể dễ dàng tìm mua đu đủ vào bất cứ mùa nào trong năm.

Loại trái cây này không chỉ dễ ăn mà còn giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa và giảm căng thẳng. Do đó, trẻ sẽ nhanh chóng phục hồi bệnh. 

Dưa hấu

trẻ em mắc bệnh tay chân miệng thì ăn dưa hấu

Theo các nghiên cứu, đối với những trẻ mắc bệnh tay chân miệng, việc dùng những thực phẩm giàu vitamin C sẽ giúp phòng ngừa loét miệng.

Tuy nhiên, bạn cũng lưu ý rằng những loại trái cây nhiều axit như cam, kiwi hoặc cà chua có thể khiến cho tình trạng bệnh nặng hơn.

Thay vào đó, bạn có thể cho trẻ ăn những quả mọng, dưa hấu để phòng ngừa viêm loét miệng. Dưa hấu có chứa nhiều hợp chất phenolic như flavonoid, carotenoid và triterpenoid – những chất chống viêm nhiễm hiệu quả.

Khi chọn dưa hấu, bạn hãy chọn những quả vừa chín tới vì chúng có hàm lượng các hợp chất trên cao nhất.

Cháo

cháo dinh dưỡng cho trẻ mắc tay chân miệng

Món cháo đã trở thành “món ăn tiêu biểu” khi bị bệnh, đặc biệt khi chúng ta gặp khó khăn khi ăn hoặc nuốt.

Một tô cháo có thể cung cấp vừa đủ năng lượng cho trẻ hoạt động trong ngày. Tuy nhiên, món cháo trắng thường rất “vô vị” và khiến trẻ chán, không muốn ăn.

Do đó, bạn có thể nấu đa dạng các món cháo, như cháo yến mạch, cháo thịt bằm, cháo cá, cháo đậu đỏ… để trẻ cảm thấy hứng thú với món ăn nhé.

Đậu hũ

nên cho trẻ bị bệnh tay chân miệng ăn đậu hủ

Đậu hũ thường mềm, dễ nuốt và được chế biến thành nhiều món đa dạng. Do đó, trẻ sẽ không cảm thấy ngán và không muốn ăn.

Ngoài ra, đậu hũ còn có nhiều protein và carbohydrate, giúp giảm lượng cholesterol xấu trong cơ thể.

Kem

trẻ bị tay chân miệng nên ăn kem

Chắc hẳn bạn rất ngạc nhiên khi thấy kem xuất hiện trong danh sách “”. Thực tế, kem lạnh có thể giúp giảm các vết loét sưng đau trong miệng.

Tuy nhiên, bạn nên cho trẻ ăn kem vừa phải và tránh kem vị chocolate vì sẽ khiến tình trạng loét miệng nặng hơn.

Khoai tây nghiền

trẻ bị tay chân miệng nên ăn khoai tây nghiền

Khoai tây rất tốt cho sức khỏe, đặc biệt là cho sức khỏe của trẻ bị bệnh tay chân miệng.

Khoai tây có nhiều vitamin C, vitamin B6, magie, phốt pho, niacin (vitamin B3), axit pantothenic (vitamin B5) giúp phòng ngừa các vết loét miệng.

Để trẻ dễ ăn và nuốt hơn, bạn có thể nghiền nát hoặc hầm mềm khoai tây nhé.

Bệnh tay chân miệng nên kiêng gì?

Bên cạnh những thực phẩm nên ăn, trẻ bị tay chân miệng cũng cần kiêng một số thực phẩm sau:

  • Thức ăn cứng, chẳng hạn như gà rán và khoai tây chiên, vì sẽ khiến trẻ nhai nhiều và khó nuốt
  • Thực phẩm hoặc đồ uống có tính axit, như trái cây họ cam, nước uống có ga
  • Thức ăn mặn và cay sẽ khiến cho vết loét nặng hơn.

Hy vọng những thông tin trên đây đã giúp bạn hiểu rõ cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng, hãy thực hiện đúng các hướng dẫn ở trên để giúp bé nhanh chóng hết bệnh và tránh lây lan sang các bé khác trong nhà.

Tìm hiểu thêm: Bệnh tay chân miệng và những điều cần lưu ý


Nguồn tham khảo:

10 foods to eat if you have HFMD (and what to avoid!). https://sg.theasianparent.com/foods-eat-hfmd-avoid

Hand-foot-and-mouth disease. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hand-foot-and-mouth-disease/diagnosis-treatment/drc-20353041

Các bài viết khác

Những biến chứng cảm lạnh bạn cần biết

Biến chứng cảm lạnh thường là những vấn đề nhiễm trùng phát sinh do tình trạng này kéo ...

Các phương pháp giúp hạ sốt virus tại nhà

Sốt virus là một tình trạng rất phổ biến, có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai. Sốt virus có th...

Mối quan hệ giữa mọc răng và sốt ở trẻ nhỏ

Mọc răng có thể khiến thân nhiệt của trẻ tăng lên đôi phần, nhưng không đủ để tạo thành c...

Nguyên nhân nào gây đau họng và đau đầu?

Hiện nay, yếu tố dẫn đến sự xuất hiện đồng thời của chứng đau họng và đau đầu tư...

Đau họng kéo dài bao lâu?

Đau họng là một tình trạng rất phổ biến, hầu như ai cũng từng trải qua những cảm giác...
Bạn đang trực tuyến.
Không có kết nối mạng. Bật chế độ xem ngoại tuyến.

Install this webapp on your Iphone: tap and then Add to Home Screen.