Cẩm Nang | Đau đầu: Nguyên nhân, phân loại và cách điều trị
09-09-2019

Đau đầu: Nguyên nhân, phân loại và cách điều trị

Đau đầu là một trong những bệnh xảy ra phổ biến mà hầu hết mọi người đều từng trải qua trong cuộc đời. Đau đầu có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng bất kể độ tuổi, chủng tộc và giới tính nào.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết gần 50% số người trưởng thành trên toàn thế giới đều từng trải qua cảm giác đau đầu. Đau đầu có thể là dấu hiệu của tình trạng căng thẳng, cảm xúc buồn phiền quá mức hoặc do một số rối loạn y khoa, chẳng hạn như đau nửa đầu, huyết áp cao, lo âu hay trầm cảm.

đau đầu nặng

Đau đầu được gọi là đầu thống trong y học cổ truyền. Bệnh có nguyên nhân xuất phát từ : ngoại tà (phong, hàn, thử, thấp, táo, hỏa) hoặc nội nhân.

Nguyên nhân gây đau đầu

Cơn đau đầu có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trên đầu, ở hai bên thái dương xung quanh đầu hoặc chỉ đau ở một vị trí. Hiệp hội Đau đầu Quốc tế (Internationl Headache Society – IHS) phân thành hai loại:

1. Đau đầu nguyên phát

Đau đầu nguyên phát là bệnh có nguyên nhân từ sự hoạt động quá mức của não bộ hoặc các vấn đề trong cấu trúc gây ra cảm giác đau. Đó có thể là từ mạch máu, cơ bắp và dây thần kinh ở đầu và cổ hoặc kết quả từ những thay đổi phản ứng hóa học trong não.

đau đầu dữ dội

Các loại đau đầu nguyên phát phổ biến bao gồm: đau nửa đầu, đau đầu chuỗi/cụm và đau đầu do căng thẳng.

2. Đau đầu thứ phát

Đau đầu thứ phát là triệu chứng xảy ra do một tình trạng khác kích thích đến các dây thần kinh cảm nhận đau trong đầu. Nói cách khác, triệu chứng thứ phát do một loạt các yếu tố khác nhau có khả năng gây ra nhức đầu, bao gồm:

Khi bạn cảm thấy cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội hơn trước và không cải thiện sau khi sử dụng thuốc hoặc có kèm theo những triệu chứng khác như nhầm lẫn, sốt, thay đổi cảm giác, cứng cổ…, hãy đặt lịch hẹn để bác sĩ khám và đưa ra phác đồ điều trị ngay lập tức.

Đau đầu gây cảm giác khó chịu

Đau đầu có thể là cấp tính hoặc mạn tính. Tình trạng cấp tính thường kéo dài một vài giờ nhưng cũng có khi là một vài ngày. Khi cơn đau xảy ra trong 15 ngày trở lên mỗi tháng, trong ít nhất 3 tháng thì được gọi là đau đầu mạn tính.

Các loại đau đầu phổ biến

Các cơn đau đầu có thể dữ dội, nhói, buốt, xuất hiện từ từ hoặc đột ngột. Thời gian cũng thay đổi tùy từng trường hợp, đau đầu kéo dài từ dưới một giờ cho đến vài ngày, do đó có thể phân chia thành rất nhiều loại khác nhau:

1. Stress, căng thẳng

Stress, căng thẳng là nguyên nhân gây ra đau đầu nguyên phát, cơn đau này thường bắt đầu từ từ và âm ỉ cả ngày. Người bệnh có thể cảm thấy:

  • Cảm giác như có một vòng dây buộc chặt quanh đầu
  • Đau liên tục, âm ỉ ở cả hai bên đầu
  • Cơn đau có thể lan đến hoặc bắt nguồn từ cổ

2. Đau nửa đầu

Có hai dạng đau nửa đầu gồm: đau nửa đầu bên trái  và đau nửa đầu bên phải.

Đau nửa đầu là dạng đau nguyên phát, có thể gây ra cơn đau như búa bổ, đau nhói, thường chỉ xuất hiện ở một bên đầu và thường đi kèm với các triệu chứng:

  • Mờ mắt
  • Cảm giác lâng lâng
  • Buồn nôn, nôn mửa
  • Rối loạn thần kinh, cảm giác, các dấu hiệu thoáng qua như nhạy cảm với ánh sáng, tiếng ồn

Bệnh có thể kéo dài từ vài giờ đến 2–3 ngày. Bạn có thể để gặp bác sĩ để chẩn đoán và điều trị dứt điểm.

Tìm hiểu thêm: 7 mẹo giúp chữa đau nửa đầu hiệu quả

3. Đau đầu chuỗi

Đau đầu chuỗi thường kéo dài từ 15 phút cho đến 3 giờ và xảy ra đột ngột khoảng 1–8 lần/ngày trong khoảng vài tuần đến vài tháng. Giữa các đợt nhức đầu, người bệnh có thể không có triệu chứng và dấu hiệu gì, giai đoạn này có khi kéo dài hàng tháng tới hàng năm.

Cơn đau chuỗi gây ra thường có đặc điểm:

  • Đau ở một bên
  • Đau nhiều, nghiêm trọng
  • Thường được mô tả là đau buốt hoặc nóng rát
  • Thường xuất hiện trong hoặc xung quanh một bên mắt

Khu vực bị ảnh hưởng sẽ trở nên đỏ và sưng, mí mắt có khi rũ xuống và đường mũi ở bên đầu bị đau có thể nghẹt và chảy nước mũi.

4. Đau đầu như sét đánh

Đây là cơn đau đột ngột, dữ dội thường được nhiều người nhận xét là “cơn đau đầu tồi tệ nhất trong cuộc đời”. Bạn sẽ bị nhức đầu ở mức tối đa trong vòng 1 phút và kéo dài hơn 5 phút.

Đau đầu như sét đánh là cơn đau thứ phát do các tình trạng bệnh lý nguy hiểm gây ra như xuất huyết não, huyết khối tĩnh mạch não, vỡ hoặc không vỡ mạch khi phình động mạch não, hội chứng co mạch não có thể hồi phục, viêm màng não và đột quỵ tuyến yên.

Những người trải qua cơn nhức đầu đột ngột, dữ dội này nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán bệnh càng sớm càng tốt.

5. Lạm dụng thuốc

Đau đầu hồi ứng là cơn đau bắt nguồn từ việc sử dụng thuốc đau đầu quá nhiều. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của đau thứ phát, cơn đau thường xảy ra sớm trong ngày và kéo dài đến hết ngày. Bạn có thể dùng thuốc giảm đau để cải thiện các triệu chứng nhưng khi thuốc hết hiệu lực, tình trạng bệnh có thể xấu đi.

Đau đầu do lạm dụng thuốc  gây ra những triệu chứng khác như:

  • Đau cổ
  • Bồn chồn không yên
  • Cảm giác nghẹt mũi
  • Chất lượng giấc ngủ bị giảm sút

Tình trạng này có khả năng gây ra một loạt các triệu chứng và những cơn đau khác nhau mỗi ngày.

Những cơn đau đầu nguy hiểm

  • Đau đầu do tăng huyết áp: Thường những người có tiền sử cao huyết áp trên 50 tuổi đi kèm, đau đầu kéo dài và đột ngột. Đau đầu khu trú và vùng trán, người bệnh bị căn cứng các cơ gáy, đau lên đỉnh đầu và lan tới vùng trán, đau đầu thường xuất hiện nhiều vào ban đêm.
  • Đau đầu do chấn thương sọ não: Xảy ra sau khi bị chấn thương vùng não gây bất tỉnh, sau đó xuất hiện buồn nôn, đau đầu, yếu nửa người, rối loạn đi ý thức. Ngay cả với người già, đôi khi va chạm nhẹ không gây chấn thương hộp sọ hoặc mất đi ý thức nhưng vẫn gây máu tụ dưới màn cứng mạn tính.
  • Đau đầu do dị dạng mạch máu não: Đau đầu diễn ra âm ỉ, dai dẳng, phát ra cơn đau lớn thậm chí kèm theo run, liệt. Kèm theo đó có thể là xuất huyết não, động kinh, nặng hơn là hôn mê và tử vong. Dị dạng mạch máu não là bệnh bẩm sinh và hết sức nguy hiểm, là hiện tượng có các mạch máu bất thường, tối loạn trong não, khi vỡ ra gây chảy máu não.
  • Đau đầu do u não: áp lực lên nội sọ ở giai đoạn đau thường ầm ỉ và kéo dài. Giai đoạn sau có thể là buồn nôn, giảm thị lực hoặc dấu hiệu của thần kinh khu trú như liệt chi thể, liệt dây thần kinh sọ, mắt mờ. 
  • Đau đầu do xuất huyết não (đột quỵ): đột ngột xuất hiện và dữ dội, dễ liệt nửa người và hôn mê nhanh.
  • Bệnh khởi phát đột ngột và dữ dội. Bệnh nhân có thể đột quỵ sau khi gắng sức về tâm lý và thể lực hoặc trong lúc làm việc hay những sinh hoạt bình thường, thậm chí ở cả lúc ngủ, bệnh nhân cũng hứng phải cơn xuất huyết não.

Chẩn đoán bệnh

Bác sĩ thường chẩn đoán một loại đau đầu cụ thể nào đó thông qua những mô tả về tình trạng, triệu chứng đau và thời gian cũng như mô hình các cơn đau bùng phát.

Nếu cơn đau đầu xuất hiện một cách phức tạp, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn tiến hành một vài xét nghiệm để loại trừ những nguyên nhân nghiêm trọng.

Một vài xét nghiệm có khi được yêu cầu thêm là:

  • Xét nghiệm máu
  • Chụp X-quang
  • Chụp cắt lớp não như CT hay MRI

Các cách chữa đau đầu hiệu quả

Điều trị nguyên nhân và điều trị triệu chứng

  • Điều trị nguyên nhân: đây là cách điều trị đau đầu chính, chẳng hạn như dùng thuốc hạ áp để trị tăng huyết áp, kháng sinh dùng cho tình trạng viêm nhiễm hệ thần kinh trung ương hay viêm xoang.
  • Điều trị triệu chứng: nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau, bấm huyệt chữa đau đầu.

Thuốc đau đầu thường dùng là các loại thuốc OTC dễ dàng tìm mua tại các hiệu thuốc như Hapacol, Paracetamol hoặc thuốc do bác sĩ kê đơn 

Điều quan trọng nhất bạn cần nhớ là sử dụng thuốc đau đầu theo đúng chỉ định từ bác sĩ vì lạm dụng sẽ gây ra tình trạng đau đầu hồi ứng. Để điều trị đau đớn hồi ứng, đầu tiên người bệnh và rối loạn cần ngừng sử dụng thuốc giảm đau.

Điều trị thay thế

Có một số phương pháp điều trị thay thế cho tình trạng đau đầu nhưng trước hết bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ nếu muốn thực hiện bất kỳ phương pháp nào.

thuốc đau đầu

Các liệu pháp điều trị thay thế phổ biến là:

  • Châm cứu
  • Liệu pháp hành vi – nhận thức
  • Dược phẩm và các sản phẩm dinh dưỡng
  • Thôi miên
  • Thiền

Thực tế, chưa có đầy đủ các nghiên cứu chứng minh rằng tất cả các phương pháp trên đều có tác dụng nhưng bạn vẫn có thể thực hiện dưới sự theo dõi của các chuyên khoa y tế trị liệu.

Xem thêm: 7 cách giảm đau đầu đơn giản và hiệu quả

Đau đầu kèm theo nhức mắt có gì phải lo lắng?

Thông thường đau đầu kèm theo nhức mắt là vấn đề thường gặp, thường xuất hiện quanh hố mắt, nhức hố mắt, đau mặt vùng quanh mắt, kèm theo triệu chứng về mắt (như giảm thị lực, đỏ mắt, chảy nước mắt…) hay đau lan đến hố mắt,…

Đây là một nhánh của đau đầu nguyên phát, với tính chất đau nửa đầu nặng gồm vùng hố mắt với mạch đập, tăng khi vận động, tái phát nhiều lần và sợ ánh áng, sợ tiếng động, buồn nôn và nôn trong cơn đau. Nhiễm virus cấp ở bệnh sốt siêu vi, sốt xuất huyết, cúm. Đau dây V

Các cách giảm đau đầu tại nhà

Tại nhà, bạn có thể thực hiện một số biện pháp để trị liệu, làm giảm nguy cơ bị đau đầu và làm dịu cơn đau khi chúng xuất hiện, những cách này cũng áp dụng cho trẻ bị đau đầu:

  • Chườm nóng hoặc chườm lạnh lên đầu và cổ, tránh để nhiệt độ chênh lệch quá nhiều
  • Tránh các yếu tố gây căng thẳng, kiểm tra thần kinh định kỳ.
  • Chế độ ăn hợp lý, không bỏ bữa, duy trì lượng đường trong máu ổn định
  • Tắm nước ấm mặc dù rất hiếm trường hợp nước nóng là tác nhân kích thích đau đầu
  • Tập thể dục thường xuyên và dành thời gian nghỉ ngơi khoa học, ngủ đủ giấc cũng làm tăng sức khỏe tổng quát và giảm bớt căng thẳng

Xem thêm: Ngủ dậy bị đau đầu: tại sao bạn lại bị như vậy?

Nhìn chung, các cơn đau đầu thường không diễn ra thường xuyên, liên tục cũng như không truyền nhiễm hay dẫn đến tử vong nên mọi người thường khá chủ quan. Chỉ khi nào tình trạng trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng đến cuộc sống, người bệnh mới bắt đầu tìm kiếm cách điều trị. Vậy nên, bạn cần quan tâm đến các dấu hiệu đau đầu bất thường khác kèm theo đau đầu nếu có để kịp thời chẩn đoán và có biện pháp điều trị tốt hơn.

Có thể bạn quan tâm:

7 cách giảm đau đầu đơn giản và hiệu quả

Cách chữa đau đầu cho bà bầu đơn giản hiệu quả


Nguồn tham khảo:

What is causing this headache? https://www.medicalnewstoday.com/articles/73936.php

What different types of headaches are there? https://www.medicalnewstoday.com/articles/320767.php

Headache Basics. https://www.webmd.com/migraines-headaches/migraines-headaches-basics#1

Các bài viết khác

Tiết lộ 6 nguyên nhân khiến bạn bị đau cơ hàm dai dẳng

Cơn đau cơ hàm có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố. Do đó, việc xác định chính xác ...

Những dấu hiệu cảnh báo đau đầu bạn cần biết

Đau nhức đầu là một tình trạng phổ biến. Bất cứ ai cũng có thể bị Xem chi tiết >>

Tại sao ánh nắng gây những cơn đau đầu

Một ngày đầy nắng thường khiến mọi người cảm thấy ấm áp và vui vẻ. Tuy nhiên, nếu bạn...

Đau đầu do thiếu ngủ: bạn phải làm sao?

Ngủ đủ giấc sẽ giúp bạn luôn khỏe mạnh. Trong thời gian ngủ, cơ thể sẽ tự phục hồi chức n...

Đau đầu, đau nhức đầu nên ăn những gì?

Chế độ ăn uống là hướng điều trị quan trọng đối với các Xem chi tiết >>
Bạn đang trực tuyến.
Không có kết nối mạng. Bật chế độ xem ngoại tuyến.

Install this webapp on your Iphone: tap and then Add to Home Screen.