Cẩm Nang | Đau đầu: Nguyên nhân, phân loại và cách điều trị

Đau đầu: Nguyên nhân, phân loại và cách điều trị

Đau đầu là một trong những tình trạng phổ biến mà hầu hết mọi người đều từng trải qua ít nhất một lần trong đời. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi, chủng tộc và giới tính nào.

1. Triệu chứng đau đầu

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, gần 50% số người trưởng thành trên toàn thế giới đã từng trải qua cảm giác đau nhức ở đầu. Đây có thể là dấu hiệu của tình trạng căng thẳng, buồn phiền quá mức hoặc xuất hiện do một số rối loạn y khoa, chẳng hạn như đau nửa đầu, huyết áp cao, lo âu hay trầm cảm.

đau đầu nặng

Đau đầu là tình trạng phổ biến nhưng không thể chủ quan.

Nhiều người cho rằng chỉ những người lớn tuổi mới bị đau đầu do có sức khỏe yếu. Thế nhưng với cuộc sống bận rộn ngày nay, đau đầu ngày càng có dấu hiệu trẻ hóa. Nguy hiểm hơn, nhiều người chủ quan đây chỉ là tình trạng bình thường nên không điều trị kịp thời, từ đó khiến cho bệnh ngày càng tồi tệ hơn. 

2. Những nguyên nhân gây đau đầu

Cơn đau có thể diễn ra ở bất kỳ vị trí nào trên đầu, ở hai bên thái dương xung quanh đầu hoặc chỉ đau ở một vị trí. International Headache Society – IHS chia chứng bệnh này thành hai loại:

Đau đầu nguyên phát

Đây là căn bệnh có nguyên nhân từ sự hoạt động quá mức của não bộ hoặc các vấn đề trong cấu trúc, gây ra cảm giác đau. Cơn đau có thể từ mạch máu, cơ bắp và dây thần kinh ở đầu và cổ hoặc là kết quả từ những thay đổi phản ứng hóa học trong não. Các loại đau đầu nguyên phát phổ biến bao gồm: đau nửa đầu, đau đầu chuỗi/cụm và nhức đầu do căng thẳng.

Đau đầu thứ phát

Triệu chứng này xảy ra do một số tình trạng gây kích thích đến các dây thần kinh cảm nhận đau trong đầu. Nói cách khác, đau thứ phát xuất hiện do một loạt các yếu tố khác nhau có khả năng gây ra nhức đầu, bao gồm:

  • Cảm giác nôn nao sau khi say rượu
  • Dị tật động tĩnh mạch
  • U não
  • Tăng áp lực nội sọ vô căn
  • Cục máu đông (huyết khối) trong não
  • Xuất huyết nội sọ, nội mô, khoang sọ hoặc xung quanh não
  • Tê buốt não, giãn mạch
  • Ngộ độc khí carbon monoxide (CO)
  • Chấn động gây chấn thương đầu
  • Tràn dịch não
  • Mất nước
  • Bệnh tăng nhãn áp
  • Nghiến răng vào ban đêm
  • Tụ máu dưới màng cứng, ngoài màng cứng
  • Viêm động mạch tế bào khổng lồ
  • Cúm
  • Động kinh
  • Căng thẳng tâm lý
  • Áp xe não
  • Rối loạn trầm cảm mạnh
  • Lạm dụng các loại thuốc giảm đau nhanh
  • Bị hoảng loạn, sợ hãi
  • Đột quỵ

3. Phân loại chứng đau đầu

Các cơn nhức đầu có thể dữ dội, nhói, buốt, xuất hiện từ từ hoặc đột ngột. Thời gian cũng thay đổi tùy từng trường hợp, cơn đau kéo dài từ dưới một giờ cho đến vài ngày, do đó có thể phân chia thành rất nhiều loại khác nhau:

Những cơn cơn đau đầu phổ biến (ít nguy hiểm)

Stress gây nhức đầu

Đau đầu có thể xuất phát từ thói quen kém lành mạnh trong cuộc sống thường ngày.

– Stress, căng thẳng

Stress, căng thẳng là nguyên nhân gây ra đau đầu nguyên phát, cơn đau này thường bắt đầu từ từ và âm ỉ cả ngày. Người bệnh có thể cảm thấy:

  • Cảm giác như có một vòng dây buộc chặt quanh đầu
  • Đau liên tục, âm ỉ ở cả hai bên đầu
  • Cơn đau có thể lan đến hoặc bắt nguồn từ cổ

– Đau nửa đầu

Có hai dạng đau nửa đầu gồm: đau nửa đầu bên trái  và đau nửa đầu bên phải. Đau nửa đầu là dạng đau nguyên phát, có thể gây ra cơn đau như búa bổ, đau nhói, thường chỉ xuất hiện ở một bên đầu và thường đi kèm với các triệu chứng:

  • Mờ mắt
  • Cảm giác lâng lâng
  • Buồn nôn, nôn mửa
  • Rối loạn thần kinh, cảm giác, các dấu hiệu thoáng qua như nhạy cảm với ánh sáng, tiếng ồn

Bệnh có thể kéo dài từ vài giờ đến 2–3 ngày. Bạn có thể để gặp bác sĩ để chẩn đoán và điều trị dứt điểm.

– Đau đầu chuỗi

Đau đầu chuỗi thường kéo dài từ 15 phút cho đến 3 giờ và xảy ra đột ngột khoảng 1–8 lần/ngày, kéo dài trong khoảng vài tuần đến vài tháng. Giữa các đợt nhức đầu, người bệnh có thể không có triệu chứng và dấu hiệu gì, giai đoạn này có khi kéo dài nhiều tháng đến nhiều năm. Cơn đau chuỗi gây ra thường có đặc điểm:

  • Đau ở một bên đầu
  • Đau nhiều, nghiêm trọng
  • Thường được mô tả là đau buốt hoặc nóng rát
  • Thường xuất hiện trong hoặc xung quanh một bên mắt

Khu vực bị ảnh hưởng sẽ trở nên đỏ và sưng, mí mắt có khi rũ xuống, ở bên đầu bị đau có thể xuất hiện tình trạng nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi.

– Đau đầu như sét đánh

Đây là cơn đau đột ngột, dữ dội và thường được nhiều người nhận xét là “cơn nhức đầu tồi tệ nhất trong cuộc đời”. Bạn sẽ bị nhức đầu ở mức tối đa trong vòng 1 phút và kéo dài đến hơn 5 phút.

– Lạm dụng thuốc

Nhức đầu hồi ứng là cơn đau bắt nguồn từ việc sử dụng thuốc giảm đau quá nhiều. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của đau thứ phát, cơn đau thường xảy ra vào buổi sớm trong ngày và kéo dài đến hết ngày. Bạn có thể dùng thuốc giảm đau để cải thiện các triệu chứng nhưng khi thuốc hết hiệu lực, tình trạng bệnh có thể xấu đi.

Nhức đầu do lạm dụng thuốc có thể gây ra những triệu chứng khác như:

  • Đau cổ
  • Bồn chồn không yên
  • Cảm giác nghẹt mũi
  • Chất lượng giấc ngủ bị giảm sút

Tình trạng này có khả năng gây ra một loạt các triệu chứng và những cơn đau khác nhau mỗi ngày.

Đau đầu sau gáy là gì? Nguyên nhân và cách chữa trị

Để xác định được nguyên nhân gây đau đầu sau gáy, bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng bệnh, bao gồm loại đau đầu và vị trí nơi cơn đau xuất hiện. Để hiểu rõ hơn về tình trạng đau đầu sau gáy, mời bạn tham khảo bài viết của…

Những cơn đau đầu nguy hiểm

Những cơn đau nguy hiểm ở đầu

Một số cơn đau do bệnh lý hoặc tai nạn có mức độ nguy hiểm rất cao.

– Do tăng huyết áp

Thường những người trên 50 tuổi có tiền sử cao huyết áp đi kèm thường bị nhức đầu kéo dài và đột ngột. Cơn đau thường xuất hiện ở vị trí khu trú và vùng trán. Người bệnh bị căng cứng các cơ gáy, cơn đau lên đỉnh đầu và lan tới vùng trán, thường xuất hiện nhiều vào ban đêm.

– Do chấn thương sọ não

Xảy ra sau khi bị chấn thương vùng não gây bất tỉnh, sau đó xuất hiện buồn nôn, nhức đầu, yếu nửa người, rối loạn đi ý thức. Ngay cả với người già, đôi khi va chạm nhẹ không gây chấn thương hộp sọ hoặc mất đi ý thức nhưng chúng vẫn gây máu tụ dưới màng cứng mạn tính.

– Do dị dạng mạch máu não

Diễn ra âm ỉ, dai dẳng, bùng phát các cơn đau lớn hay thậm chí kèm theo run, liệt. Cùng với đó có thể xảy ra tình trạng xuất huyết não, động kinh, nặng hơn là hôn mê và tử vong. Dị dạng mạch máu não là hiện tượng xuất hiện các mạch máu bất thường, rối loạn trong não, khi vỡ ra gây chảy máu não. Đây là một căn bệnh bẩm sinh và hết sức nguy hiểm.

– Do u não

Áp lực lên nội sọ ở giai đoạn đầu thường âm ỉ và kéo dài. Ở giai đoạn sau, người bệnh có thể bị buồn nôn, giảm thị lực hoặc mắc các dấu hiệu của thần kinh khu trú như: liệt chi thể, liệt dây thần kinh sọ, mắt mờ. 

– Do xuất huyết não (đột quỵ)

Bệnh khởi phát đột ngột và dữ dội, dễ gây liệt nửa người và hôn mê nhanh. Bệnh nhân có thể đột quỵ sau khi gắng sức về tâm lý và thể lực hoặc trong lúc làm việc hay trong sinh hoạt bình thường, thậm chí ở cả lúc ngủ, bệnh nhân cũng có thể mắc phải cơn xuất huyết não.

4. Đau đầu khi nào cần đi khám?

Đau đầu dữ dội kèm những triệu chứng khác

Khi bạn cảm thấy cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội hơn trước và không cải thiện sau khi sử dụng thuốc hoặc có kèm theo những triệu chứng khác như nhầm lẫn, sốt, thay đổi cảm giác, cứng cổ… hãy đặt lịch hẹn để bác sĩ khám và đưa ra phác đồ điều trị ngay lập tức.

Nhức đầu như sét đánh

Nhức đầu như sét đánh là cơn đau thứ phát do các tình trạng bệnh lý nguy hiểm gây ra, điển hình như: xuất huyết não, huyết khối tĩnh mạch não, vỡ hoặc không vỡ mạch khi phình động mạch não, hội chứng co mạch não có thể hồi phục, viêm màng não và đột quỵ tuyến yên. Những người trải qua cơn nhức đầu đột ngột, dữ dội này nên đến các cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị bệnh càng sớm càng tốt.

Đau đầu và nhức mắt cùng lúc

Bên cạnh đó, bạn cũng nên đi khám nếu đau đầu kèm nhức mắt. Thông thường, nhức đầu kèm theo nhức mắt là vấn đề nhiều người gặp phải. Cơn đau thường xuất hiện quanh hốc mắt, gây nhức hốc mắt, đau mặt vùng quanh mắt… Chúng còn kèm theo các triệu chứng như: giảm thị lực, đỏ mắt, chảy nước mắt… Đây là một nhánh của đau đầu nguyên phát, với tính chất đau nửa đầu nặng gồm vùng hốc mắt với mạch đập, tăng khi vận động, tái phát nhiều lần và sợ ánh sáng, sợ tiếng động, buồn nôn và nôn trong cơn đau. Ngoài ra, đau đầu và nhức mắt cùng lúc cũng có thể là biểu hiện của nhiễm virus cấp ở bệnh sốt siêu vi, sốt xuất huyết, cúm hoặc đau dây V (một trong những dây thần kinh quan trọng ở vùng mặt). 

5. Chẩn đoán bệnh

Bác sĩ thường chẩn đoán được loại nhức đầu cụ thể mà bạn đang gặp phải thông qua những mô tả về tình trạng, triệu chứng đau, thời gian cũng như mô hình các cơn đau bùng phát.

Nếu cơn nhức đầu xuất hiện một cách phức tạp, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn tiến hành một vài xét nghiệm để loại trừ những nguyên nhân nghiêm trọng.

Một vài xét nghiệm có khi được yêu cầu thêm là:

  • Xét nghiệm máu
  • Chụp X-quang
  • Chụp cắt lớp não như CT hay MRI
xét nghiệm chẩn đoán bệnh

Các xét nghiệm giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân gây đau đầu để có hướng điều trị đúng.

6. Các cách chữa đau đầu hiệu quả

Điều trị nguyên nhân và điều trị triệu chứng

  • Điều trị nguyên nhân: đây là cách điều trị thường gặp, chẳng hạn như dùng thuốc hạ áp để trị tăng huyết áp, dùng kháng sinh cho tình trạng viêm nhiễm hệ thần kinh trung ương hay viêm xoang.
  • Điều trị triệu chứng: nghỉ ngơi và dùng thuốc giảm đau, bấm huyệt chữa nhức đầu.

Thuốc trị nhức đầu thường dùng là các loại thuốc không cần kê đơn, bạn có thể dễ dàng tìm mua tại các hiệu thuốc như Hapacol (Paracetamol). Hoặc dùng các loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ. 

Điều quan trọng nhất, bạn cần sử dụng thuốc trị nhức đầu theo đúng chỉ định từ bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc sẽ gây ra tình trạng đau đầu hồi ứng. Để điều trị nhức đầu hồi ứng, người bệnh cần ngừng sử dụng thuốc giảm đau.

thuốc giảm đau

Nên sử dụng thuốc trị nhức đầu theo đúng chỉ định từ bác sĩ để đảm bảo hiệu quả.

Điều trị thay thế

Có một số phương pháp điều trị thay thế phù hợp để áp dụng cho tình trạng nhức đầu. Tuy nhiên, bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ nếu muốn thực hiện bất kỳ phương pháp nào.

Các liệu pháp điều trị thay thế phổ biến là:

  • Châm cứu
  • Liệu pháp hành vi – nhận thức
  • Dược phẩm và các sản phẩm dinh dưỡng
  • Thôi miên
  • Thiền

Thực tế, chưa có đầy đủ các nghiên cứu chứng minh rằng tất cả các phương pháp trên đều có tác dụng nhưng bạn vẫn có thể thực hiện dưới sự theo dõi của các chuyên gia trị liệu y tế .

7. Các cách giảm đau đầu tại nhà

Bạn có thể thực hiện một số biện pháp giảm đau tại nhà để trị liệu, làm giảm nguy cơ bị nhức đầu và làm dịu cơn đau khi chúng xuất hiện, những cách này cũng áp dụng cho trẻ bị nhức đầu:

  • Chườm nóng hoặc chườm lạnh lên đầu và cổ, tránh để nhiệt độ chênh lệch quá nhiều
  • Tránh các yếu tố gây căng thẳng, kiểm tra thần kinh định kỳ.
  • Chế độ ăn hợp lý, không bỏ bữa, duy trì lượng đường trong máu ổn định
  • Tắm nước ấm mặc dù rất hiếm trường hợp nước nóng là tác nhân kích thích
  • Tập thể dục thường xuyên và dành thời gian nghỉ ngơi khoa học, ngủ đủ giấc cũng làm tăng sức khỏe tổng quát và giảm bớt căng thẳng

Nhìn chung, các cơn nhức đầu thường không diễn ra thường xuyên, liên tục cũng như không truyền nhiễm hay dẫn đến tử vong nên mọi người thường khá chủ quan. Chỉ khi nào tình trạng trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng đến cuộc sống thì người bệnh mới bắt đầu tìm kiếm cách điều trị. Vậy nên, bạn cần quan tâm đến các dấu hiệu đau đầu bất thường để kịp thời chẩn đoán nguyên nhân, cũng như có biện pháp điều trị tốt nhất.

Có thể bạn quan tâm:

7 cách giảm đau đầu đơn giản và hiệu quả

Cách chữa đau đầu cho bà bầu đơn giản hiệu quả

Triệu chứng đau đầu liên quan đến những bệnh gì?


Nguồn tham khảo:

What is causing this headache? https://www.medicalnewstoday.com/articles/73936.php

What different types of headaches are there? https://www.medicalnewstoday.com/articles/320767.php

Headache Basics. https://www.webmd.com/migraines-headaches/migraines-headaches-basics#1

Các bài viết khác

Những dấu hiệu cảnh báo đau đầu bạn cần biết

Đau nhức đầu là một tình trạng phổ biến. Bất cứ ai cũng có thể bị đau đầu một vài…

Ngủ dậy bị đau đầu: tại sao bạn lại bị như vậy?

Ngủ dậy bị đau đầu hay nhức đầu vào buổi sáng có thể xảy ra vì rất nhiều lý do.…

Tiết lộ 6 nguyên nhân khiến bạn bị đau cơ hàm dai dẳng

Cơn đau cơ hàm có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố. Do đó, việc xác định chính xác nguyên…

Tại sao ánh nắng gây những cơn đau đầu

Một ngày đầy nắng thường khiến mọi người cảm thấy ấm áp và vui vẻ. Tuy nhiên, nếu bạn tiếp…

Đau đầu do thiếu ngủ: bạn phải làm sao?

Ngủ đủ giấc sẽ giúp bạn luôn khỏe mạnh. Trong thời gian ngủ, cơ thể sẽ tự phục hồi chức…

Người bị đau đầu nên ăn gì và kiêng ăn gì?

Chế độ ăn uống là hướng điều trị quan trọng đối với các chứng bệnh đau đầu, nhức đầu hiện…
Hapacol - Giảm đau - Hạ sốt nhanh
Bạn đang trực tuyến.
Không có kết nối mạng. Bật chế độ xem ngoại tuyến.

Install this webapp on your Iphone: tap and then Add to Home Screen.