Cẩm Nang | Tất tần tật về chấn thương dây chằng đầu gối
07-11-2019

Tất tần tật về chấn thương dây chằng đầu gối

Chấn thương dây chằng đầu gối thường không quá nghiêm trọng và có thể tự phục hồi. Tuy nhiên, đôi lúc bạn sẽ cần đến sự can thiệp y tế, thậm chí là phẫu thuật, nếu muốn điều trị triệt để vấn đề này. 

 

Chơi thể thao hoặc thường xuyên tập thể dục là thói quen tốt, có thể giúp bạn tăng cường sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, đôi khi chúng có thể trở thành tác nhân khiến đầu gối của bạn đau nhức khó tả.

Thông thường, cơn đau phát sinh ở đầu gối chủ yếu bắt nguồn từ việc bộ phận này gặp chấn thương. Trong số đó, chấn thương dây chằng đầu gối là một trong những tình huống phổ biến nhất.

Chấn thương dây chằng đầu gối là gì?

Dây chằng là dải ngắn gồm cách sợi mô liên kết cứng, chủ yếu gồm các phần tử collagen dài và rất dai. Chúng có nhiệm vụ nối các xương trong và ở quanh khớp. Chấn thương dây chằng đầu gối – như dây chằng chéo. 

Tình trạng dây chằng ở đầu gối, chẳng hạn như dây chằng chéo trước, gặp chấn thương sẽ nhanh chóng ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của bạn. Nó có thể khiến bạn cảm thấy đau nhức khó chịu, đồng thời hạn chế hầu hết các hoạt động cần di chuyển bằng chân. 

Thêm vào đó, chấn thương dây chằng đầu gối còn thuộc loại dễ tái phát trong sốcác chấn thương thể thao

Chấn thương dây chằng đầu gối gồm những loại nào?

Thông thường, các nhà nghiên cứu sẽ phân loại tình trạng chấn thương này dựa trên 4 nhóm dây chằng ở đầu gối, những dải mô đóng vai trò làm “cầu nối” giữa các xương tại đây. Chúng bao gồm:

Dây chằng chéo trước (ACL)

Đây là loại chấn thương dây chằng đầu gối phổ biến nhất. Dây chằng chéo trước chịu trách nhiệm “gắn kết” xương đùi với xương cẳng chân (còn gọi là xương chày). Chấn thương khiến bạn rất đau và hạn chế hoạt động thường ngày khác nhau.

Dây chằng chéo sau (PCL)

Tương tự dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau cũng đóng vai trò “kết nối” xương cẳng chân và xương đùi tại đầu gối. Tuy nhiên, chấn thương dây chằng chéo sau thường lại hiếm khi phát sinh, trừ khi bạn bị tai nạn xe cộ. 

Dây chằng bên gối (LCL)

Nhiệm vụ của dây chằng bên gối là nối xương đùi với xương mác, loại xương nhỏ có công dụng chia sẻ một phần áp lực đè lên xương chày. 

Dây chằng giữa gối (MCL)

“Liên kết” xương đùi với xương chày bên trong đầu gối là vai trò chủ yếu của dây chằng giữa gối. 

Xem thêm : 10 loại chấn thương đầu gối thường gặp và cách điều trị

Triệu chứng của chấn thương dây chằng đầu gối

Người bị chấn thương dây chằng đầu gối cảm thấy ra sao?

Khi rơi vào tình huống này, bạn có thể cảm thấy:

  • Cơn đau xuất hiện đột ngột và dữ dội.
  • Đầu gối sưng tấy trong vòng 24 giờ đầu tiên kể từ lúc chấn thương phát sinh.
  • Khớp gối có xu hướng trở nên lỏng hơn.
  • Bất kỳ lực nào tác động đến đầu gối nói chung và khớp gối nói riêng trong lúc này đều đem đến cơn đau nhức khó tả.

Đối với chấn thương dây chằng đầu gối, bạn sẽ cần được chăm sóc y tế càng sớm càng tốt. Trong một số trường hợp nghiêm trọng hơn, ví dụ như với rách dây chằng chéo trước, bạn có thể sẽ cần đến lựa chọn phẫu thuật cho việc điều trị. Mổ dây chằng chéo trước sẽ giúp đầu gối linh hoạt như cũ bằng cách cố định bộ phận này, tránh để nó lệch khỏi vị trí vốn có mỗi khi bạn cử động. 

Làm thế nào biết bản thân đang gặp chấn thương dây chằng đầu gối?

Trước hết, bác sĩ sẽ đề nghị bạn khám sức khỏe tổng quát. Nếu đầu gối của bạn căng cứng và có dấu hiệu tụ máu, họ có thể dùng kim để dẫn lưu. Tiếp đến, bạn có thể sẽ cần chụp X-quang để kiểm tra sự hiện diện của bất kỳ vết nứt hoặc gãy ở xương. Đồng thời, bạn cũng chụp MRI nhằm kiểm tra liệu có dây chằng nào đang chịu tổn thương. 

Bạn có thể làm gì để điều trị chấn thương dây chằng đầu gối hiệu quả?

luyện tập nhẹ tránh chấn thương đầu gối

Phần lớn trường hợp, chấn thương dây chằng đầu gối không quá nghiêm trọng. Do đó, tình trạng này có thể tự chữa lành theo thời gian. Tuy vậy, để tăng tốc độ hồi phục cũng như cải thiện kết quả cuối cùng, bạn có thể áp dụng một số biện pháp khắc phục tại nhà như sau: 

Thả lỏng đầu gối

Hãy để đầu gối được nghỉ ngơi, đồng thời tránh dồn trọng lượng lên khu vực này nếu bạn không muốn cơn đau tiếp tục “hoành hành”. Lúc này, bạn có thể sẽ cần sử dụng nạng trong một khoảng thời gian. 

Áp dụng biện pháp chườm lạnh

Sử dụng túi chườm lạnh hoặc dùng khăn sạch bọc lấy đá viên và áp lên đầu gối trong khoảng 20 phút sẽ hỗ trợ thuyên giảm tình trạng sưng tấy và đau nhức. Bạn có thể thực hiện phương pháp này nhiều lần trong ngày, nhưng hãy đảm bảo mỗi lần cách nhau ít nhất 2 giờ nhằm ngăn ngừa tình huống bỏng lạnh phát sinh. 

Băng bó và nâng cao đầu gối

Bên cạnh chườm lạnh, bạn cũng có thể kiểm soát tình trạng sưng ở đầu gối bằng cách băng bó cẩn thận. Ngoài ra, hãy để đầu gối ở vị trí cao khi bạn ngồi hoặc nằm. Điều này giúp hạn chế lưu lượng hồng cầu đến khu vực này, từ đó giảm thiểu nguy cơ đầu gối sưng tấy do tích tụ máu. 

Trong một số trường hợp, bạn còn có khả năng dùng đến nẹp đầu gối để bảo vệ bộ phận này khỏi những tác động tiêu cực từ bên ngoài. 

Sử dụng thuốc không kê đơn

Một số loại thuốc kháng viêm không chứa steroid (NSAIDs) như paracetamol, aspirin hay ibuprofen có khả năng xoa dịu cơn đau đang phát tác, đồng thời đẩy lùi tình trạng sưng tấy ở đầu gối. 

Tuy nhiên, khi áp dụng phương pháp này, bạn cần tuân theo chính xác chỉ dẫn trên sản phẩm. Đồng thời, hãy tìm gặp bác sĩ ngay lập tức nếu sau 7 – 10 ngày bạn vẫn cần đến sự hỗ trợ của thuốc giảm đau không kê đơn. 

Thực hiện bài tập vật lý trị liệu

Đôi khi bác sĩ sẽ khuyến khích bạn thực hiện một số động tác co duỗi và rèn luyện sức khỏe nhằm thúc đẩy quá trình hồi phục. Tuy nhiên, hãy đảm bảo cường độ luyện tập ở mức vừa phải. Bạn không cần tập quá sức vì điều này có nguy cơ kéo theo cơn đau phát sinh.

Nếu chưa biết phải tập luyện như thế nào, bạn có thể yêu cầu bác sĩ giới thiệu một chuyên gia vật lý trị liệu để hướng dẫn. 

Liệu bạn sẽ cần thực hiện phẫu thuật?

Phần lớn tình huống chấn thương dây chằng đầu gối, đặc biệt là nhóm dây chằng bên hoặc giữa đầu gối, đều không cần đến lựa chọn điều trị bằng phương pháp phẫu thuật. 

Tuy nhiên, nếu dây chằng chéo trước, sau đầu gối rách hoặc kéo giãn quá mức, bạn chỉ có một lựa chọn là phẫu thuật tái tạo. Với thủ thuật này, bác sĩ sẽ lấy gân từ các bộ phận khác ở chân để thay thế phần dây chằng bị rách. Đôi khi, phần mô được thay thế có thể đến từ người hiến tặng. 

Thực tế, thủ thuật tái tạo dây chằng chéo trước hoặc sau đầu gối rất phức tạp và có thể ảnh hưởng đến nhiều bộ phận khác nhau. Do đó, không phải ai cũng phù hợp với phương pháp điều trị này. Thông thường, đối tượng chủ yếu cần đến lựa chọn phẫu thuật gồm:

  • Người rơi vào tình huống chấn thương nghiêm trọng
  • Vận động viên muốn nhanh chóng quay lại công việc sở trường của mình

Chấn thương dây chằng đầu gối cần bao lâu để hồi phục?

Thời gian phục hồi của bạn sẽ phụ thuộc vào mức độ tổn thương mà bạn gặp phải. Do đó, bạn có thể mất vài tuần để chữa lành, nhưng người khác sẽ cần đến cả năm. 

Trong hầu hết trường hợp, vật lý trị liệu có thể giúp hạn chế các vấn đề phát sinh thêm, đồng thời đẩy nhanh tốc độ phục hồi của đầu gối. Nếu vấn đề của bạn là rách dây chằng chéo trước, bác sĩ chắc chắn khuyến nghị bạn tham gia các buổi tập vật lý trị liệu sau khi phẫu thuật.  

Vào khoảng thời gian này, bạn có thể tham gia một số hoạt động nhẹ nhàng, không gây tổn thương đến đầu gối như bơi lội, đi bộ hay các bài tập thể dục cường độ thấp.

Theo các chuyên gia, kiên nhẫn là yếu tố quan trọng trong mọi tình huống. Bạn không nên vội vàng quay lại các hoạt động thường ngày cho đến khi: 

  • Bác sĩ đảm bảo bạn đã hoàn toàn ổn
  • Bạn có thể uốn cong và duỗi thẳng đầu gối mà không cảm thấy đau nhức
  • Đầu gối vẫn bình thường khi bạn đi bộ, chạy nhanh hoặc nhảy
  • Tình trạng sưng tấy ở đầu gối biến mất

Phòng ngừa chấn thương dây chằng đầu gối

điều trị chấn thương dây chằng

Chấn thương dây chằng đầu gối không phải là vấn đề dễ phòng ngừa. Tuy nhiên, bạn có thể áp dụng một số quy tắc để giảm thiểu nguy cơ phát sinh chấn thương, chẳng hạn như: 

  • Duy trì sức khỏe của cơ đùi với những bài tập co duỗi thường xuyên
  • Khởi động đúng cách trước khi tập thể dục hay chơi thể thao
  • Không lạm dụng đầu gối
  • Tăng cường độ tập luyện từ thấp đến cao dần dần theo thời gian
Bạn đang trực tuyến.
Không có kết nối mạng. Bật chế độ xem ngoại tuyến.

Install this webapp on your Iphone: tap and then Add to Home Screen.