Cẩm Nang | Cây xạ đen – vị thuốc dân gian với nhiều tác dụng bất ngờ
01-07-2019

Cây xạ đen – vị thuốc dân gian với nhiều tác dụng bất ngờ

Cây xạ đen từ lâu đã được dân gian truyền tụng là một loại dược liệu quý, hỗ trợ điều trị và phòng ngừa ung thư hiệu quả. Vậy dược tính thật sự của cây xạ đen như thế nào, mời bạn tìm hiểu thông qua bài viết sau.

Đặc điểm của cây xạ đen

Cây xạ đen là gì?

Cây xạ đen là thực vật thuộc họ Celastraceae với tên khoa học là Celastrus Hindsii Benth. Trong dân gian cây xạ đen còn được gọi là bạch vạn hoa, cây bách giải, cây dây gối. Loài cây này gắn bó với dân tộc Mường từ khá lâu. Trong tiếng Mường, “xạ” có nghĩa là gan, đen là màu sắc của loài cây này, đồng thời khi cắt ngang thân cây cũng có lớp nhựa màu đen chảy ra. Có thể hiểu theo cách dân giã đây là cây thuốc có công dụng chữa các bệnh về gan hoặc các bệnh liên quan đến gan gây ra.

Xạ đen là cây thân gỗ, dạng cây dây leo, chiều cao trung bình từ 3-10 mét. Cành cây dạng tròn, màu xanh nhạt khi còn non và màu sắc chuyển dần sang nâu khi lớn lên. Phiến lá có hình bầu dục, cuống lá dài từ 5-7 mm. Hoa của cây xạ đen màu trắng thường mọc thành chùm ở nách hoặc đầu cành. Quả hình trứng màu cam dài khoảng 1 cm

Cây xạ đen thường được tìm thấy nhiều tại các khu rừng thuộc vùng đồi núi phía bắc như Hòa Bình, Ninh Bình, Thừa Thiên Huế,…

Phân loại cây xạ đen

Trong tự nhiên cây họ xạ có rất nhiều loại như xạ đen, xạ vàng, xạ đỏ, xạ trắng, xạ can,…tuy nhiên xạ đen chỉ có duy nhất một loại. Ngày nay, có một giống cây có đặc điểm khá giống xạ đen nhưng cây này thân to hơn xạ đen (kích cỡ trung bình 5-10 cm), người ta gọi giống này là xạ lai.

Trong họ nhà xạ, cây xạ đen thường bị nhầm lẫn với cây xạ vàng. Đây là cách để phân biệt xạ đen và xạ vàng:

Phân biệt cây xạ đen tươi:

Cây xạ đen: Lá dày màu xanh đậm có sắc tím, thân cây màu sẫm
Cây xạ vàng: Lá mỏng màu xanh không có sắc tím, thân màu xanh

Phân biệt cây khi phơi khô:

Sau khi phơi rất khó phân biệt hai loại cây này, tuy nhiên bạn vẫn có thể dựa vào một số đặc điểm sau để phân biệt chúng:
Cây xạ đen khô: Mùi thơm nhẹ của lá và thân cây cùng màu đen đặc trưng vẫn được giữ lại, cây không bị giòn và vụn nát.
Cây xạ vàng khô: Lá cây có mùi ngai ngái, sau khi phơi rất giòn và dễ nát vụn, thân cây rỗng màu trắng nhạt và không có mùi.

Tác dụng của xạ đen trong y học

Tác dụng của xạ đen trong điều trị ung thư

Xạ đen hiện nay là dược liệu quý giúp hỗ trợ điểu trị các bệnh u bướu, bệnh liên quan đến ung thư. Các bác sĩ Đông Y Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã nghiên cứu và xác nhận trong xạ đen có các thành phần gồm Flavonoid, Quinnon, một số hoạt chất enzyme có tác dụng quý khác.
Cụ thể Flavonoid là chất oxy hóa chậm, làm chậm quá trình oxy hóa của các gốc tự do, nguyên nhân gây ra bệnh ung thư, lão hóa, hủy tế bào,…Quinnon kết hợp với Flavonoid hóa lỏng các tế bào ung thư, hỗ trợ ngăn chặn sự phát triển của các khối u, bướu…Đồng thời, Flavonoid có tác dụng bảo vệ cơ thể, làm chậm sự phát triển của các tế bào ưng thư, các khối u ác tính.

Xạ đen hỗ trợ điều trị các bệnh lý về gan

Như đã được đề cập ở trên, cây xạ đen có tác dụng đặc biệt đối với các bệnh lý liên quan đến gan. Cây xạ đen ngoài tác dụng giải độc, mát gan, các hoạt chất trong loại dược liệu này còn có thể hỗ trợ điều trị viêm gan, xơ gan, men gan cao, giúp gan kháng viêm và chống lại các bệnh thứ phát. Bệnh nhân men gan cao, mỡ máu cũng nên bổ sung xạ đen hàng ngày với liều lượng phù hợp. Khả năng kháng virus của cây xạ đen có thể sử dụng để điều trị viêm gan A, B, C hiệu quả. Với những công dụng tuyệt vời đối với gan, cây xạ đen dần trở thành một loại đồ uống thay thế trà ở nhiều gia đình.
Đối với ung thư gan xạ đen có tác dụng khá tích cực, tuy nhiên đây cũng chỉ là giải pháp hỗ trợ, không phải thuốc trị bệnh. Bạn nên kết hợp với liệu trình điều trị phù hợp.

Cách dùng xạ đen

Cách sử dụng xạ đen khô

Hiện nay nhiều người sử dụng xạ đen khô hằng ngày như một bài thuốc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung thư, cũng như tăng cường sức khỏe và hệ miễn dịch. Đây là một vị thuốc lành tính nên có thể uống hằng ngày như nước trà. Tùy vào sức khỏe và thể trạng của mỗi người mà liều lượng dùng khoảng 50g lá xạ đen khô hoặc 100g thân cây khô mỗi lần đun và dùng cho cả ngày.

Cách nấu lá xạ đen khô:

Bước 1: Rửa sạch lá hoặc cành xạ đen khô cho sạch bụi.
Bước 2: Cho xạ đen đã rửa vào nồi hoặc ấm với lượng nước vừa ngập mặt thuốc.
Bước 3: Đun sôi với lửa nhỏ trong 15 phút hoặc hãm như trà tươi trong 30 phút.
Bước 4: Dùng uống hằng ngày và uống nóng sẽ ngon hơn.
Cách sử dụng xạ đen tươi
Nếu bạn thay thế xạ đen khô bằng xạ đen tươi để thanh nhiệt và làm mát cơ thể thì bạn hãy sử dụng khoảng 100g lá hoặc thân xạ đen tươi rửa sạch rồi đun với 1 lít nước. Khi nấu để sôi thật kỹ, dùng khi nước nguội.

Một số bài thuốc chữa bệnh từ cây xạ đen

Dùng xạ đen để điều trị ung thư
100g lá xạ đen tươi + 800ml đến 1 lít nước.
Hoặc 50g lá xạ đen khô + 800ml đến 1 lít nước.
Hoặc 50g lá xạ đen + 25g bán chi liên + 25g bạch hoa xà thiệt thảo + 800ml đến 1 lít nước.
Dùng xạ đen để trị các bệnh liên quan đến gan
40g lá xạ đen tươi + 1,5 lít nước.
Hoặc 20g lá xạ đen khô +1,5 lít nước.
Hoặc 30g lá xạ đen + 20g chó đẻ răng cưa + 1,5, lít nước.
Dùng xạ đen để trị bệnh huyết áp
30g lá xạ đen tươi + 1,5 lít nước.
Hoặc 15g lá xạ đen khô + 1,5 lít nước.
Hoặc 30g lá xạ đen tươi + hoa hòe khô 10g.

Những trường hợp nên và không nên dùng xạ đen

Mặc dù cây xạ đen là một vị thuốc quý nhưng chúng ta không thể sử dụng tùy tiện mà nên nắm vững các nguyên tắc để sử dụng hợp lý. Vậy những ai nên uống cây xạ đen và ai không nên dùng chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu.

Những trường hợp nên dùng xạ đen

Bệnh nhân ung thư (kể cả bệnh nhân giai đoạn cuối) hoặc bệnh nhân mắc u bướu lành tính.
Bệnh nhân mắc các bệnh về gan như men gan cao, viêm gan B, gan nhiễm mỡ,…

Các bệnh nhân bị viêm nhiễm đường tiêu hóa.

Bệnh nhân cao huyết áp
Bệnh nhân máu nhiễm mỡ
Những người không nên dùng xạ đen
Những người huyết áp thấp
Bệnh nhân suy thận
Phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 5 tuổi
Người đi cầu phân lỏng

Lưu ý khi dùng xạ đen

Dù cây xạ đen là một vị thuốc quý, tuy nhiên bạn cũng nên sử dụng bừa bãi tránh những tác dụng phụ không mong muốn, không phải người bệnh nào khi dùng cây xạ đen cũng cho kết quả như nhau. Bên cạnh đó cây xạ đen cũng chỉ là một cây thuốc nam hỗ trợ điều trị chứ không có khả năng trị liệu và chữa khỏi hoàn toàn một loại bệnh nào đó.


Nguồn tham khảo:

Celastraceae –https://en.wikipedia.org/wiki/Celastraceae

Vietnamese medicinal plants – https://caythuocviet.net

Các bài viết khác

Hành trang phòng dịch theo chân trẻ quay lại trường cần có gì?

Suckhoedoisong.vn - Nhiều tỉnh thành bắt đầu cho trẻ mầm non, tiểu học quay lại trường học sau thời gian…

11 bước xử trí khi nghi nhiễm Covid-19

Bác sĩ Phạm Lê Duy - Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM khuyên người dân hạ sốt, gọi…

Chuyên gia bày cách ứng phó với tình huống giãn cách xã hội kéo dài

TS.BS Phạm Lê Duy đưa ra những tư vấn hữu ích để những ngày ở nhà giãn cách xã hội…

Vì sao bác sĩ khuyến cáo hạ sốt bằng paracetamol trong mùa dịch?

Các chuyên gia quốc tế lẫn bác sĩ trong nước khuyên dùng paracetamol nếu sốt trong thời điểm dịch.

Cách hạ sốt trong mùa dịch

Bộ trưởng Bộ Y tế Pháp Olivier Véran mới đây khuyên mọi người nên sử dụng acetaminophen (paracetamol) nếu sốt…

Cách phòng dịch “từ nhà ra phố” của các hotmom

Diễn viên Vân Trang rủ con chơi trò bác sĩ để dạy kỹ năng ứng phó với dịch bệnh. Trong khi…
Hapacol - Giảm đau - Hạ sốt nhanh
Bạn đang trực tuyến.
Không có kết nối mạng. Bật chế độ xem ngoại tuyến.

Install this webapp on your Iphone: tap and then Add to Home Screen.