Cẩm Nang | Bạn đã sơ cứu chấn thương thể thao đúng cách?
06-11-2019

Bạn đã sơ cứu chấn thương thể thao đúng cách?

Việc sơ cứu chấn thương thể thao đúng cách không chỉ tạm thời đẩy lùi cảm giác đau nhức khó chịu mà còn ảnh hưởng đến kết quả điều trị sau đó. 

 

Đối với người thường xuyên chơi thể thao, đặc biệt là các vận động viên, chấn thương có thể xem là một phần của cuộc sống. Mặc dù bạn có thể hạn chế tối đa rủi ro chấn thương phát sinh cũng như mức độ nghiêm trọng của nó, nhưng đôi khi một sai lầm nhỏ vẫn có thể khiến cơ thể bạn chịu thương tổn vật lý.

Theo các chuyên gia, kết quả điều trị chấn thương thể thao phụ thuộc rất lớn vào cách bạn sơ cứu ban đầu. Vậy, bạn đã thực hiện các thao tác sơ cứu đúng cách chưa?

Thế nào là chấn thương cấp tính?

Chấn thương cấp tính là tình trạng cần được điều trị ngay lập tức. Hầu hết chấn thương thể thao đều thuộc nhóm này.

Một người bị chấn thương cấp tính sẽ có những biểu hiện như sau: 

    • Đau nhức và sưng tấy ở khu vực chấn thương
    • Vết thương có thể hở miệng
    • Gãy xương
    • Dây chằng chịu tổn thương
    • Chấn thương đầu

Mặt khác, chấn thương cấp tính thường thể hiện rõ nguyên nhân của nó bắt nguồn từ đâu. Tuy vậy, các bác sĩ vẫn cần kiểm tra lại vì xác định chính xác nguyên nhân là yếu tố quan trọng, góp phần hỗ trợ bác sĩ đưa ra liệu trình điều trị phù hợp và hiệu quả nhanh chóng. 

Đối với điều trị chấn thương cấp tính ở mô mềm (chẳng hạn như bầm tím, bong gân, rách cơ…), việc đầu tiên bạn cần làm là ngăn chặn chấn thương tiến triển nghiêm trọng hơn, đồng thời nhanh chóng làm giảm sưng.

Mô mềm chịu tổn thương sẽ sưng lên và có nguy cơ kéo theo xuất huyết nội. Tình trạng này thường gây đau và cản trở bạn hoạt động bằng cách hạn chế phạm vi cử động của các cơ. 

Sơ cứu chấn thương với phương pháp PRICE

Phương pháp điều trị chủ yếu cho các chấn thương xảy ra ở mô mềm là PRICE, viết tắt từ:

Protection (bảo vệ)

Trong trường hợp này, “bảo vệ” có nghĩa là bạn cần dừng các hoạt động hiện tại ngay lập tức và bảo vệ phần mô chịu tổn thương khỏi những tác động tiêu cực từ bên ngoài. 

Rest (nghỉ ngơi)

Khu vực cơ bị chấn thương nên được nghỉ ngơi, thả lỏng trong một khoảng thời gian để hồi phục như cũ. 

Ice (chườm đá)

điều trị chấn thương bằng chườm đá

Dùng túi chườm hoặc khăn sạch bọc đá viên áp lên vết thương cấp tính sẽ giúp thuyên giảm tình trạng sưng tấy và đau nhức. Nhiệt độ thấp từ nước đá có khả năng hoạt động như một tác nhân làm co mạch, khiến các mạch máu thu nhỏ tạm thời, từ đó hạn chế lưu lượng máu di chuyển đến vị trí chấn thương

Bạn có thể áp dụng biện pháp chườm đá nhiều lần trong ngày, với khoảng cách giữa mỗi lần là 2 giờ. Đồng thời, thời gian thực hiện của mỗi lần không quá 20 phút để tránh tình huống bỏng lạnh.

Một lưu ý khác đối với phương pháp này là bạn không nên lạm dụng trong thời gian dài. Theo các chuyên gia, chườm đá chỉ mang lại kết quả như mong đợi trong vòng 1 – 3 ngày kể từ lúc chấn thương

Compression (băng bó)

Đối với chấn thương phần mềm cấp tính, băng bó đúng cách là phương pháp sơ cứu tạm thời quan trọng nhất. Khi vùng chấn thương đã được “bó chặt” bằng băng vết thương, tình trạng sưng tấy ở đây sẽ được thuyên giảm tối đa. Kết quả sẽ càng khả quan hơn nếu bạn áp dụng chung với biện pháp chườm đá phía trên. 

Elevation (nâng cao)

Nâng cao vùng mô bị thương cũng là một lựa chọn phù hợp nhằm hạn chế lượng hồng cầu di chuyển đến khu vực này và gây sưng tấy. 

Đôi khi liệu pháp PRICE còn được biết đến qua tên gọi RICE, tức là không bao gồm “bảo vệ”. Tuy nhiên, đây là một bước sơ cứu quan trọng nên các chuyên gia không bỏ qua nó. Thay vào đó, họ kết hợp “bảo vệ” và “nghỉ ngơi” thành 1. 

Sơ cứu chấn thương phần mềm

Tóm lại, khi các mô hoặc cơ của bạn gặp chấn thương, những việc bạn cần làm để sơ cứu hiệu quả bao gồm: 

  • Dừng hoạt động ngay lập tức.
  • Băng bó vết thương cẩn thận và đúng cách.
  • Chườm đá lên khu vực chấn thương trong 10 – 15 phút. Sau đó nghỉ ngơi khoảng 2 giờ trước khi thực hiện lại phương pháp này. 
  • Nâng cao vùng mô bị thương để giảm sưng.

Tiếp theo, bạn sẽ cần đến bệnh viện để được chẩn đoán chính xác mức độ nghiêm trọng của vết thương. 

Đối phó với vết thương hở miệng

điều trị chấn thương bằng băng bó

Chảy máu luôn xảy ra ở những vết thương hở miệng. Do đó, lúc này, cầm máu là việc quan trọng nhất. Bạn hãy rửa vết thương với nước sạch và sát khuẩn tạm thời nếu có thể. Sau đó, dùng gạc và băng cứu thương để tạm thời “che miệng” vết thương cho đến khi bạn nhận được sự trợ giúp y tế. 

Cơn đau mãn tính và chấn thương do hoạt động quá sức

Mặc dù các trường hợp chấn thương nghiêm trọng nhất đều thuộc nhóm cấp tính và xảy ra đột ngột, đa số các tình huống chấn thương thể thao đều xuất hiện dần dần theo thời gian, kéo theo những cơn đau mơ hồ và dai dẳng. 

Đối với chấn thương do hoạt động quá sức, ví dụ như viêm gân, cơn đau kéo dài cùng các triệu chứng khác có xu hướng phát triển chậm. Thông thường, chúng sẽ bắt đầu với những cơn đau nhói và kéo dài vài ngày. Sau đó, nếu bạn không sớm có biện pháp can thiệp y tế hiệu quả, tình trạng này sẽ dẫn đến tình huống bộ phận chịu thương tổn trở nên suy yếu nhanh chóng. 

Trong trường hợp này, để sơ cứu tạm thời chấn thương thể thao do hoạt động quá sức, bạn sẽ cần phải nghỉ ngơi nhiều. Đồng thời, những yếu tố như cường độ, tần suất và thời gian tập luyện cũng sẽ cần giảm đáng kể. 

Bên cạnh đó, biện pháp chườm đá cũng đem lại nhiều lợi ích cho việc sơ cứu chấn thương do hoạt động quá sức, nhờ vào khả năng giảm đau và hạn chế tỷ lệ viêm. Mặt khác, đối với tình huống mang tính nghiêm trọng hơn, bạn sẽ cần phải dùng đến:

  • Thuốc giảm đau, có thể được kê toa hoặc không kê đơn
  • Vật lý trị liệu
  • Nghỉ ngơi hoàn toàn

Phục hồi sau chấn thương

phục hồi sau chấn thương thể thao

Sau khi điều trị, hầu như tất cả mọi người, đặc biệt là các vận động viên, đều muốn biết làm cách nào để họ có thể sớm trở lại với các hoạt động hàng ngày của mình. Thực tế, đáp án cho vấn đề trên sẽ khác nhau đối với mỗi trường hợp. 

Bác sĩ sẽ dựa vào kết quả điều trị cũng như tình trạng sức khỏe tổng quan của bạn để xác định khi nào bạn có thể quay về với môn thể thao yêu thích.

Việc trở lại quá sớm có thể làm tăng nguy cơ tái phát chấn thương hoặc phát triển một số vấn đề mãn tính khó điều trị hơn. Ngược lại, chờ đợi quá lâu sẽ làm cho thể lực của bạn giảm dần theo thời gian.

Bạn đang trực tuyến.
Không có kết nối mạng. Bật chế độ xem ngoại tuyến.

Install this webapp on your Iphone: tap and then Add to Home Screen.